Wijkbewoner en Groenverleider Nancy deelt in iedere editie van het wijkblad een kruidentip voor in en om de tuin. Nancy is herborist – een professionele kruidenkenner – en oprichter van de Herborista Kruidenschool op de Haviklaan.
In september verschijnen overal rozenbottels. Je vindt ze natuurlijk in de duinen, maar doen het ook goed in je tuin. Ze kleuren langzaam van groen naar oranje en rood en vormen een feestmaal voor vogels. Rozen zijn prachtige planten voor de tuin. Hun bloemen trekken insecten aan en in het najaar bieden de bottels voedsel aan vogels. Bovendien kun je van onbespoten rozenblaadjes en bottels zelf heerlijke thee, siroop, jam, likeur of rozensuiker maken. Maar er zijn zo ontzettend veel soorten. Daarom zet ik er hier een paar voor je op een rij.
De rimpelroos (Rosa rugosa) herken je aan haar gerimpelde, donkergroene bladeren, grote roze of witte bloemen en opvallend dikke, ronde bottels. Ze groeit veel in onze duinen, maar hoort daar oorspronkelijk niet thuis. Deze roos komt uit Oost-Azië en kan zich via worteluitlopers en zaden snel uitbreiden. Daarbij verdringt ze inheemse planten. Daarom wordt ze soms op grote schaal verwijderd om inheemse soorten ruimte te geven. Plant haar daarom ook liever niet in je tuin wanneer je dicht bij de duinen woont.
Gelukkig zijn er mooie alternatieven. De inheemse hondsroos (Rosa canina) krijgt eenvoudige lichtroze bloemen en langwerpige rode bottels. Ook de hondsroos kom je tegen in de duinen. Het is een sterke, losse struik die veel ruimte mag krijgen en waardevol is voor insecten en vogels. Als herborist gebruik ik vooral haar bottels, hoewel dat wel wat werk oplevert om de zaden en irriterende haartjes uit de bottels te verwijderen voor het drogen.
Ook de inheemse duinroos (Rosa spinosissima) past prachtig in onze omgeving. Deze lage, stekelige struik groeit van nature in de duinen en bloeit in het voorjaar met eenvoudige witte bloemen. In de nazomer verschijnen de opvallende ronde bottels, die eerst donkerpaars kleuren en uiteindelijk bijna zwart worden. De duinroos houdt van een zonnige plek en arme, droge zandgrond en voelt zich daardoor ook in veel tuinen in de Vogelwijk goed thuis. De bijna zwarte bottels laat je vooral hangen voor de vogels in je tuin.
Wil je liever een geurende roos waarvan je de bloemblaadjes kunt verwerken in een oliemaceraat of thee, dan is de apothekersroos (Rosa gallica ‘Officinalis’) een prachtige keuze. Deze oude cultuurroos heeft heerlijk geurende, donkerroze bloemen die traditioneel worden gebruikt in kruidenbereidingen. Hoewel zij niet inheems is, gedraagt ze zich veel minder opdringerig dan de rimpelroos.
Ook de damascusroos (Rosa × damascena) verdient een plekje in dit rijtje. Deze oude cultuurroos is niet inheems, maar gedraagt zich, net als de apothekersroos, niet zo opdringerig als de rimpelroos. Ze staat bekend om haar heerlijk geurende bloemen, waarvan traditioneel rozenwater en kostbare etherische olie worden gemaakt. Kies bij voorkeur een enkel- of halfgevulde variëteit: daarvan zijn de meeldraden bereikbaar voor insecten. Zo draagt deze roos naast haar geur en gebruikswaarde ook iets bij aan de biodiversiteit.
September is een mooi moment om eens rond te kijken welke rozen er in jouw tuin of buurt groeien. En wil je dit najaar een roos planten? Kies dan bij voorkeur een enkel- of halfgevulde soort. Daar kunnen insecten veel gemakkelijker bij de meeldraden dan bij een roos met dicht gevulde bloemen. Daar kunnen insecten veel gemakkelijker bij dan bij een roos met dicht gevulde bloemen. Zo geniet je zelf van geur, bloemen en bottels én geef je de natuur in de Vogelwijk een handje mee. Kies voor een biologische, onbespoten plant als je de bloemblaadjes zelf wilt verwerken in thee, zoete gerechten of rozenwater. Ook voor het andere leven in je tuin is dat een veilige keuze.
Kijk voor meer informatie en inspiratie op www.herborista.nl.
