Werkgroep Warmtevogel

Wat is de werkgroep WarmteVogel?

De werkgroep WarmteVogel is opgericht om voor de Vogelwijk na te gaan wat de mogelijkheden zijn om de wijk met duurzame warmte te verwarmen, incl warm tapwater. In ‘Parijs’ en het concept Klimaatakkoord zijn doelstellingen geformuleerd waaraan Nederland moet voldoen per 2030, op weg naar 2050. In het Haags EnergieAkkoord zijn tien zg focuswijken benoemd. De Vogelwijk is er daar één van. Het is aan de Vogelwijk om samen met de gemeente tot een plan te komen in de jaren vóór 2021.

Stand van zaken mei 2019

Ondertussen is er meer duidelijkheid over het proces en de tijdlijn van de Gemeente. De Gemeente wil vóór 2021 een Warmtevisie voor de gehele Gemeente vaststellen, inclusief meer gedetailleerde energietransitieplannen voor de 10 in het college-akkoord genoemde “focus wijken”. Onze wijk is een van deze 10 wijken en daarmee aangesloten bij het “Haags Energienetwerk”. Dit impliceert wat ons betreft niet noodzakelijk een snellere transitie, maar dat we proactief meedenken met de Gemeente over de beste oplossingen voor onze wijk, inclusief draagvlak en facilitering, en de Gemeentelijke aanpak in bredere zin. Op dit moment is de Gemeente in nauw overleg met de betrokken wijken de precieze inhoud van deze plannen aan het uitwerken, inclusief het participatietraject dat hiervoor nodig is. De verwachting is dat de Gemeente midden 2019 een concept van de gemeentelijke warmtetransitie klaar heeft, en na een intensief participatietraject midden 2020 een versie zal voorleggen aan de Gemeenteraad. We verwachten dat een gedetailleerd plan voor de Vogelwijk plm een half jaar op deze tijdlijn zal achterlopen.

Onlangs zijn verschillende opties voor energietransitie van onze wijk doorgerekend door DNV/GL in samenwerking met andere experts. Op voorspraak van de Gemeente heeft Vogelwijk Energie(k) als een van vijf wijken kunnen aansluiten bij de landelijke WINST studie [link: https://projecten.topsectorenergie.nl/projecten/warmte-infrastructuur-nederland-met-verlaagde-systeem-temperatuur-00027618] en dit heeft veel inzichten opgeleverd. Tijdens de viering van het 10-jarig bestaan op 15 mei 2019 zal DNV/GL de belangrijkste conclusies presenteren en bieden we het rapport aan de wethouder aan in de hoop dat de bevindingen meteen worden meegenomen in het werk aan de warmtevisie van de Gemeente. De belangrijkste conclusies zijn:

  1. Collectieve oplossing (warmtenet) is goedkoper dan een individuele oplossing (warmtepomp)
  2. Warmtenetten met een aanvoer van 70 graden leveren de laagste warmteprijs (in naoorlogse wijken).
  3. Geothermie is de goedkoopste bron voor 70 graden netten, maar ook met grote onzekerheden:
    • Beschikbare ruimte en de kosten om voldoende ruimte te creëren
    • Kosten (investering en exploitatie)
    • Opbrengsten
  4. Energieverbruik  in Vogelwijk is relatief hoog, er lijken dus veel kansen voor energiebesparing en dus maatregelen waarvoor nauwelijks investeringen nodig zijn

Het rapport van DNV/GL

De huidige versie van het rapport bestaat uit een presentatie, en die is niet goed zelfstandig leesbaar. Er wordt nu gewerkt aan een leesbare versie die naar verwachting begin juni beschikbaar is.

Vervolg

Vogelwijk Energie(k) en de werkgroep Warmtevogel nemen de resultaten van de WINST studie mee in de verdere uitwerking van de doelstellingen (zie Charter hieronder). De resultaten geven aanleiding om in elk geval in meer detail te kijken naar:

  • Meer inzicht in isolatie en warmteafgiftesysteem, en kosten, specifiek voor onze huizen
  • Meer inzicht in samenhang plannen Gemeente en omliggende wijken
  • Onderzoek naar een proefproject op vrijwillige basis. Technisch plus samenwerkingspartijen

 

De werkgroep heeft ook gekeken naar wat wijkbewoners nu al kunnen doen. Wij hebben hierover in meer detail gecommuniceerd via berichten in het wijkblad en zetten de mogelijkheden hier nog eens op een rijtje:

  • Isolatie van Uw woning. Kijk ook naar onze nieuwe actie van Energy Guards en deel je ervaringen met je buren en evt via onze website [link naar http://www.vogelwijkenergiek.nl/ervaringen-van-wijkbewoners/]. We hopen op termijn meer duidelijkheid te kunnen geven over de norm waaraan onze woningen moeten voldoen voor een toekomstig energiesysteem. Voorlopig kunt U zich laten leiden door de maatstaf dat alle tochtisolatie goed is, en daarnaast diverse andere isolatiemaatregelen. In de praktijk blijkt dat de meeste isolatiemaatregelen zich binnen 10 jaar terugverdienen’
  • Verder kunt U zich door een deskundige installateur laten informeren over de mogelijkheden voor zonnepanelen of een (hybride) warmtepomp voor Uw huis. Het plaatsen van zonnepanelen is een goed idee voor elk huis met een geschikt dak en als U van plan bent er 10 jaar of langer te blijven wonen. Voor gedeelde daken (VVEs) biedt de Gemeente begeleiding. Elders op onze website vindt U de laatste informatie over de toekomst van de salderingsregeling.
  • U kunt meedoen met de “Zet m op 70 actie” . Dat is een actie die we dankbaar overnemen van de Vruchtenbuurt in Den Haag (zie hier) . Het idee is om met (minstens) 70 wijkbewoners de CV ketel op 70 graden te zetten. En misschien zelfs wel lager. We krijgen daarmee inzicht wat het betekent om met lagere temperatuur te verwarmen en wat daarvoor aan additionele maatregelen nodig is. Nuttig voor U en nuttig voor de gehele wijk. Het idee is dat je daarmee meteen energie bespaart. We nemen de ervaringen van de Vruchtenbuurt mee en gaan proberen een heel uitdagend element toe te voegen namelijk het optimaal inregelen van de CV installatie. Hoe we het precies gaan aanpakken presenteren we U in September en dan gaan we vragen wie er mee wil doen. We zijn ook wel geïnteresseerd als U zich op de bijeenkomst van 15 mei of via de mail alvast vrijblijvend aanmeldt.
    Voor meer informatie over deze actie zie hier.

Stand van zaken juli 2018 

Doelstelling

Vogelwijk Energie(k) heeft zich tot doel gesteld om onze wijk in 2040 CO2-neutraal te laten zijn. Hieraan werken we al sinds 2010 met onder andere de collectieve windmolen de Duinvogel die een aantal jaren stroom heeft geleverd voor een groot aantal huishoudens in de wijk en met inmiddels twee collectieve zonnedaken in de wijk: de Zonnevogel. Daarnaast zijn diverse initiatieven genomen om energiebesparing te bereiken en CO2-uitstoot terug te dringen zoals gezamenlijke inkoopacties voor zonnepanelen, informatieavonden over het isoleren van de woningen en het tegen en gereduceerd tarief beschikbaar maken van energieadviezen.

De urgentie om de CO2-uitstoot drastisch te reduceren is in de tussentijd alleen maar groter geworden. Om te voorkomen dat het klimaat teveel verandert en de temperatuur en daarmee de zeespiegel te veel zullen stijgen zijn in Parijs Internationale afspraken gemaakt om de CO2 uitstoot terug te brengen. In het Nationale beleid is dit verankerd in de doelstelling om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Daarnaast speelt in ons land de afgelopen jaren natuurlijk de discussie over de winning van aardgas in Groningen en de aardbevingen als gevolg daarvan. Het kabinet wil daarom dat de kraan voor het Nederlandse aardgas de komende jaren steeds verder wordt teruggedraaid en in 2030 helemaal dicht gaat.

De gemeente heeft het klimaat ook hoog op de agenda gezet en zet zich in voor een klimaatneutraal Den Haag. Vogelwijk Energie(k) heeft samen met de gemeente Den Haag en andere betrokken partijen het Haags Energieakkoord ondertekend. Daarmee is de ambitie uitgesproken om alle gebouwen in de stad van het aardgas af te krijgen en op duurzame energie over te laten gaan en zo de CO2-uitstoot in 2040 tot nul terug te brengen.

Vogelwijk Energie(k) heeft het afgelopen jaar twee avonden georganiseerd om met de leden en andere wijkbewoners van gedachten te wisselen over de voorbereiding van onze wijk op een toekomst zonder aardgas. Op basis daarvan hebben we een discussienotitie opgesteld met uitgangspunten voor de warmtetransitie in de Vogelwijk. Dit voorjaar heeft Vogelwijk Energie(k) de Werkgroep Warmtevogel ingesteld om samen met de wijkbewoners een breed gedragen strategie op te stellen om in onze wijk van het gas af te komen. De opdracht van de werkgroep is in het bijgevoegde document nader uitgewerkt. De werkgroep onderzoekt momenteel de verschillende scenario’s en werkt aan een ‘houtkoolschets’ van de mogelijke technische, organisatorische en financiële oplossingen, collectief of individueel, voor een duurzame warmtevoorziening van de wijk. Opdat een zo breed mogelijk draagvlak wordt gecreëerd, zullen de opvattingen en voorkeuren van wijkbewoners daarbij steeds richtinggevend zijn.

De gemeente werkt al in een aantal wijken met prioriteit aan de verduurzaming van de energievoorziening. Voor andere wijken, zoals de Vogelwijk moeten in 2021 warmteplannen zijn vastgesteld. Vogelwijk Energie(k) is goed bij dat proces aangesloten en zal de eigen schets gebruiken voor het beïnvloeden van de gemeentelijk plannen en het voorbereiden van een pilotproject in onze wijk.


Charter                                                                                      Versie 3-7-2018

Het opstellen van een transitie strategie voor het vervangen van huishoudelijk aardgasgebruik in de Vogelwijk door duurzame energie.

De daarbij behorende activiteiten zijn :

  1. Overzicht van mogelijk lange termijn oplossingen gebaseerd op landelijke studies.
  2. Lijst van aanbevelingen aan huishoudens voor aanpassingen in de komende 5-10 jaar.
  3. Harmonisatie van de Lijst met de duurzaam energie plannen van de Gemeente Den Haag.
  4. Identificatie van een demonstratieproject in de Vogelwijk voor ca 500 huishoudens.
  5. In 2021 is er een breed door de wijkbewoners gedragen beeld van de lange termijn oplossingen en de op korte(re) termijn te zetten stappen; draagvlak voor wat er moet gebeuren.

***

Hierbij de volgende aantekeningen :

  1. Uitgangspositie is dat de aangeboden energie in de toekomst scenario’s (bv elektriciteit) ook duurzaam zullen zijn; de bijbehorende transitie strategie valt buiten het kader van deze studie.
  2. Het overzicht dient om transitie stappen op korte termijn af te stemmen met lange(re) termijn oplossingen om daarmee het risico van “regret” investeringen te minimaliseren.
  3. Lijst van aanbevelingen is gebaseerd op de volgende criteria (i) milieu effect, (ii) veiligheid, (iii) betrouwbaarheid energieleverantie, en (iv)  financiële consequenties, inclusief investeringsrendement.
  4. Harmonisatie van de lijst met de gemeente gaat uit van wederkerigheid m.a.w. de uitkomsten van de werkgroep kunnen/zullen de plannen van de gemeente beïnvloeden.
  5. Indien er voldoende interesse bestaat voor het geïdentificeerde demonstratieproject zal een nieuwe werkgroep dit project opstarten en begeleiden.
  6. Om in de wijk een breed gedragen beeld te krijgen van wat er moet gebeuren, is het essentieel om goed naar de wijkbewoners te communiceren over het proces en de resultaten en daarnaast gebruik te maken van input die bewoners op de planvorming zouden willen leveren.